سایر وسایل

تجهیز یک آزمایشگاه فقط به خرید دستگاه‌های بزرگ و تخصصی مانند چمبر، انکوباتور یا هود محدود نمی‌شود. بخش قابل توجهی از فعالیت روزانه آزمایشگاه به تجهیزاتی وابسته است که برای آماده‌سازی نمونه، کنترل دما، توزین، جابه‌جایی مواد، انجام فرآیندهای مکانیکی و اولتراسونیک یا ایجاد فضای کاری مناسب استفاده می‌شوند. انتخاب صحیح این تجهیزات می‌تواند روی سرعت Workflow، تکرارپذیری فرآیندها، ایمنی کاربر و قابلیت اعتماد نتایج تأثیر بگذارد.

در دسته سایر تجهیزات آزمایشگاهی فردوس تجهیز محصولاتی با کاربردهای متفاوت ارائه شده‌اند؛ از ترازوی تحلیلی Apollo GX224A، بن‌ماری، ترولی آزمایشگاهی و سکوبندی آزمایشگاه گرفته تا دستگاه خردکن سلولی اولتراسونیک سری XM و PC 70 Vio Meter. این تنوع باعث می‌شود انتخاب محصول صرفاً بر اساس عنوان یا قیمت منطقی نباشد و ابتدا باید کاربرد واقعی دستگاه در آزمایشگاه مشخص شود.

سایر تجهیزات آزمایشگاهی شامل چه محصولاتی است؟

این دسته در فردوس تجهیز را بهتر است به‌عنوان گروهی از تجهیزات عمومی و تکمیلی آزمایشگاه که دسته تخصصی مستقلی برای آنها ایجاد نشده است تعریف کنیم.

برخلاف محتوای فعلی صفحه، بهتر است از معرفی این بخش به‌عنوان محل فروش «قطعات یدکی و لوازم مصرفی» خودداری شود؛ زیرا Product Grid فعلی چنین ساختاری ندارد. محصولات موجود، دستگاه‌ها و تجهیزات مستقلی هستند که هرکدام نقش مشخصی در Workflow آزمایشگاه دارند.

WHO نیز در راهنمای انتخاب تجهیزات آزمایشگاهی توصیه می‌کند قبل از خرید، کاربرد تجهیز، مشخصات عملکردی مورد نیاز، زیرساخت محل، دسترسی به خدمات، نگهداری و هزینه‌های طول عمر دستگاه بررسی شوند. بنابراین بهترین نقطه شروع برای خرید این تجهیزات این سؤال است: این دستگاه قرار است کدام مرحله از فرآیند آزمایشگاه را انجام دهد؟

ترازوی تحلیلی؛ دقت توزین فقط به تعداد اعشار نیست

ترازوی تحلیلی یکی از تجهیزات مهم آزمایشگاه‌هایی است که آماده‌سازی محلول، تعیین جرم یا آنالیز کمی انجام می‌دهند. در دسته فعلی فردوس تجهیز، ترازوی تحلیلی Apollo مدل GX224A ارائه شده است. صفحه محصول در حال حاضر اطلاعات تفصیلی فنی این مدل را منتشر نکرده و بهتر است مشخصاتی مانند ظرفیت، Readability، Repeatability و امکانات Calibration به آن اضافه شوند.

در انتخاب ترازو نباید صرفاً تعداد رقم‌های نمایشگر را با یکدیگر مقایسه کرد. NIST در آموزش‌های مربوط به Analytical Balance بر عواملی مانند منابع خطای توزین، عدم قطعیت، استانداردهای مرجع، کالیبراسیون و حداقل مقدار نمونه تأکید می‌کند. شرایط محیطی نیز اهمیت دارد؛ جریان هوا، تغییر دما، لرزش میز و پایداری محیط می‌توانند روی توزین‌های دقیق اثر بگذارند.

بنابراین هنگام خرید ترازوی تحلیلی بهتر است کاربرد نهایی دستگاه و مقدار واقعی نمونه‌ها مشخص شود و سپس ظرفیت و دقت متناسب با فرآیند انتخاب شوند.

بن‌ماری آزمایشگاهی برای کنترل دمای نمونه

بن‌ماری یا Water Bath برای نگهداری یا گرم‌کردن نمونه‌ها در یک حمام مایع با دمای کنترل‌شده استفاده می‌شود. مدل فردوس تجهیز با کنترل دیجیتال PID، تایمر، سنسور و المنت ضدآب معرفی شده و در حجم‌های ۵، ۱۰، ۲۵ و ۳۰ لیتر ارائه می‌شود. محدوده کاری اعلام‌شده آن نیز از حوالی دمای محیط تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد است.

هنگام خرید بن‌ماری، صرف رسیدن دستگاه به دمای مورد نظر کافی نیست. Temperature Stability و Temperature Uniformity دو مشخصه مهم هستند. Thermo Fisher نیز برای Water Bathهای تخصصی خود یکنواختی و پایداری دما را جداگانه گزارش می‌کند و توضیح می‌دهد مدل‌های Circulating زمانی مناسب‌تر هستند که Uniformity دقیق‌تر برای نمونه اهمیت داشته باشد.

ظرفیت نیز باید بر اساس تعداد و ابعاد ظروف انتخاب شود. بزرگ‌تر بودن مخزن همیشه مزیت نیست؛ حجم غیرضروری فضای بیشتری اشغال می‌کند و تجهیز بسیار کوچک نیز ممکن است امکان چیدمان صحیح نمونه‌ها را محدود کند.

دستگاه اولتراسونیک سل کراشر برای آماده‌سازی نمونه

یکی از تخصصی‌ترین محصولات این دسته، دستگاه خردکن سلولی اولتراسونیک XM Series است. این دستگاه با استفاده از امواج فراصوت و ایجاد پدیده Cavitation در مایع می‌تواند در فرآیندهایی مانند Cell Disruption، Homogenization، Dispersion، Emulsification و استخراج مواد زیستی مورد استفاده قرار گیرد. مدل فعلی فردوس تجهیز امکان تنظیم توان، زمان کار، Pulse و پایش دمای نمونه را دارد و از سیستم ردیابی خودکار فرکانس نیز استفاده می‌کند.

در Sonication، امواج فراصوت باعث شکل‌گیری و فروپاشی حباب‌های میکروسکوپی می‌شوند و نیروهای برشی حاصل از این Cavitation می‌توانند ساختار سلولی یا تجمعات ذرات را تخریب کنند. سازندگان تخصصی Ultrasonic Homogenizer نیز از همین اصل برای فرآیندهایی مانند لیز سلول، دیسپرس‌کردن، امولسیون‌سازی و Homogenization استفاده می‌کنند.

انتخاب سل کراشر باید با توجه به حجم نمونه، توان مورد نیاز، قطر Probe، نوع نمونه و امکان کنترل دما انجام شود. برای مثال پروب بسیار کوچک و پروب مورد استفاده برای حجم بالا یک رفتار یکسان ندارند. منابع تخصصی Sonicator نیز انتخاب Sonotrode را وابسته به حجم، ویسکوزیته و Energy Density مورد نیاز می‌دانند.

چرا کنترل دما هنگام Sonication اهمیت دارد؟

یکی از اثرات جانبی انتقال انرژی اولتراسونیک به نمونه، افزایش دمای آن است. این مسئله مخصوصاً زمانی اهمیت پیدا می‌کند که نمونه نسبت به گرما حساس باشد.

مدل XM موجود در فردوس تجهیز امکان اندازه‌گیری لحظه‌ای دمای نمونه و تنظیم پارامترهای کار و توقف Pulse را دارد.

در فرآیندهای حساس بهتر است دما به‌عنوان یکی از پارامترهای اصلی Method در نظر گرفته شود؛ نه اینکه فقط توان و مدت Sonication ثبت شوند. سازندگان تجهیزات اولتراسونیک حرفه‌ای نیز کنترل پارامترهایی مانند توان، دما و انرژی ورودی را برای تکرارپذیری فرآیند مهم می‌دانند.

ترولی آزمایشگاهی؛ تجهیز ساده اما مهم برای Workflow

ترولی آزمایشگاهی برای انتقال ابزار، ظروف و تجهیزات بین قسمت‌های مختلف آزمایشگاه استفاده می‌شود. مدل فردوس تجهیز از استیل 304 ساخته شده، دارای چرخ‌های قابل قفل و سبدهای قابل جابه‌جایی است و امکان ساخت آن در ابعاد و مدل‌های سفارشی نیز وجود دارد.

هنگام انتخاب ترولی بهتر است علاوه بر تعداد طبقات، مواردی مانند ظرفیت بار، ابعاد تجهیزات قابل حمل، کیفیت چرخ، قابلیت قفل‌کردن، مقاومت سطح در برابر مواد مورد استفاده و سهولت نظافت بررسی شوند.

برای آزمایشگاه‌هایی که الزامات نظافتی بالاتری دارند، طراحی سطح اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. راهنماهای WHO درباره طراحی آزمایشگاه نیز توصیه می‌کنند سطوح کاری صاف، قابل نظافت، نفوذناپذیر در برابر آب و مقاوم در برابر مواد شیمیایی و ضدعفونی‌کننده‌های مورد استفاده باشند.

سکوبندی و بنچ آزمایشگاه

سکوبندی آزمایشگاه فقط یک میز برای قرار دادن دستگاه‌ها نیست؛ بخشی از زیرساخت کاری آزمایشگاه است و باید متناسب با وزن تجهیزات، مواد مورد استفاده، مسیر تأسیسات و Workflow کاربران طراحی شود.

فردوس تجهیز سکوبندی مدولار با بدنه فولادی و پوشش رنگ الکترواستاتیک ارائه می‌کند که قابلیت تنظیم ارتفاع، جداسازی و اتصال اجزا با پیچ و مهره دارد. امکان قرار دادن تجهیزات سنگین نیز در توضیحات مدل فعلی ذکر شده است.

در طراحی Bench باید قبل از اجرا مشخص شود چه دستگاه‌هایی روی آن قرار می‌گیرند. ترازوی تحلیلی به سطح پایدار و کم‌لرزش نیاز دارد، در حالی که بعضی تجهیزات سنگین نیازمند تحمل بار بالاتر هستند. همچنین سطح کار باید با مواد مورد استفاده در همان بخش آزمایشگاه سازگار باشد.

WHO توصیه می‌کند Bench Topهای آزمایشگاهی نفوذناپذیر در برابر آب و مقاوم در برابر حرارت، مواد شیمیایی و ضدعفونی‌کننده‌هایی باشند که در محیط استفاده می‌شوند.

تجهیزات اندازه‌گیری را بدون دیتاشیت کامل انتخاب نکنید

محصول PC 70 Vio Analog Meter نیز در این Category فردوس تجهیز قرار دارد، اما صفحه فعلی آن فقط به «دقت بالا، کاربری آسان و طراحی صنعتی» اشاره می‌کند و پارامتر اندازه‌گیری، Range، Resolution، Accuracy، نوع سنسور و شرایط Calibration را مشخص نکرده است.

برای یک تجهیز اندازه‌گیری، این اطلاعات باید قبل از تصمیم خرید در دسترس باشند. ISO/IEC 17025 بر منابع و تجهیزات مناسب برای انجام فعالیت‌های آزمایشگاهی و تولید نتایج معتبر تأکید می‌کند؛ در نتیجه یک Product Page حرفه‌ای برای ابزار اندازه‌گیری باید مشخص کند دستگاه دقیقاً چه چیزی را با چه محدوده و چه سطح عملکردی اندازه‌گیری می‌کند.

پیشنهاد من این است که قبل از بهینه‌سازی سئویی صفحه PC 70 Vio، دیتاشیت اصلی محصول تکمیل شود.

هنگام خرید سایر تجهیزات آزمایشگاهی به چه نکاتی توجه کنیم؟

تنوع محصولات این صفحه زیاد است و نمی‌توان یک Specification مشترک برای تمام آنها تعریف کرد. با این حال، یک چارچوب خرید مناسب می‌تواند شامل این موارد باشد:

• ابتدا کاربرد و مرحله‌ای از Workflow که تجهیز در آن استفاده می‌شود مشخص کنید.
• ظرفیت یا محدوده عملکرد را متناسب با حجم واقعی کار انتخاب کنید.
• برای تجهیزات اندازه‌گیری، Accuracy، Resolution، Repeatability و قابلیت Calibration را بررسی کنید.
• شرایط نصب شامل برق، فضای مورد نیاز، تهویه، دما و لرزش محیط را از قبل مشخص کنید.
• در تجهیزات Sample Preparation، سازگاری دستگاه با حجم و جنس نمونه را بررسی کنید.
• برای تجهیزات حرارتی، Stability و Uniformity را در کنار Set Point در نظر بگیرید.
• امکان نظافت، سرویس و دسترسی به قطعات را بررسی کنید.
• دفترچه راهنما، گارانتی و آموزش کاربری را بخشی از خرید بدانید.

این رویکرد با توصیه‌های WHO در مدیریت تجهیزات آزمایشگاهی هم‌راستاست. WHO انتخاب و خرید را فقط شروع چرخه عمر تجهیز می‌داند و نصب، Validation، Preventive Maintenance، تعمیر، مستندسازی و در نهایت خروج تجهیز از سرویس را نیز بخشی از مدیریت آن در نظر می‌گیرد.

اهمیت سرویس و نگهداری تجهیزات آزمایشگاهی

هزینه واقعی یک دستگاه فقط قیمت خرید اولیه آن نیست. خرابی، توقف Workflow، تعمیر و خارج شدن تجهیز از مشخصات مورد انتظار می‌تواند در طول زمان هزینه بیشتری ایجاد کند.

WHO یک برنامه مناسب نگهداری تجهیزات را عاملی برای افزایش عمر دستگاه، کاهش توقف خدمات، کاهش خرابی‌های غیرمنتظره و افزایش اعتماد به نتایج می‌داند. همچنین توصیه می‌کند برای تجهیزات، سوابق نگهداری، Functional Check، Calibration و تعمیرات ثبت شوند.

بنابراین هنگام مقایسه دو تجهیز، دسترسی به خدمات، قطعات و امکان تعمیر در آینده نیز باید در کنار مشخصات اولیه دستگاه بررسی شود.

قیمت سایر تجهیزات آزمایشگاهی چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت تجهیزات آزمایشگاهی موجود در این دسته به دلیل تفاوت شدید نوع محصولات، دامنه بسیار متفاوتی دارد. یک ترولی استیل، Water Bath، ترازوی تحلیلی و Ultrasonic Cell Crusher از نظر فناوری و ساختار قابل مقایسه مستقیم نیستند.

در تجهیزات اندازه‌گیری، دقت، محدوده، سنسور و سیستم Calibration مؤثر هستند. در بن‌ماری، ظرفیت، کنترلر، سیستم حرارتی و یکنواختی دما اهمیت دارند. برای تجهیزات اولتراسونیک نیز توان، سیستم کنترل، Probe، محدوده حجم نمونه و امکانات پایش روی قیمت اثر می‌گذارند. در سکوبندی و ترولی نیز متریال، ابعاد و میزان سفارشی‌سازی از عوامل مهم هستند. مشخصات محصولات فعلی فردوس تجهیز نیز همین تفاوت ساختاری را نشان می‌دهد.

به همین دلیل بهتر است ابتدا محصول مناسب Workflow انتخاب و سپس قیمت مدل‌هایی با مشخصات مشابه مقایسه شود.

خرید سایر تجهیزات آزمایشگاهی از فردوس تجهیز

در این بخش از فردوس تجهیز می‌توانید مجموعه‌ای از تجهیزات تکمیلی آزمایشگاه شامل ترازوی تحلیلی، بن‌ماری، دستگاه اولتراسونیک سل کراشر، ترولی، سکوبندی و تجهیزات اندازه‌گیری را بررسی کنید.

برای تجهیزات تخصصی بهتر است پیش از سفارش، مشخصات کاربرد در اختیار کارشناسان قرار گیرد؛ برای مثال حجم و نوع نمونه برای Sonicator، ظرفیت و محدوده دما برای بن‌ماری، نوع فرآیند برای ترازو و ابعاد و بار تجهیزات برای سکوبندی.

انتخاب مناسب در این گروه یعنی خرید تجهیزی که مشخصات آن دقیقاً با کار واقعی آزمایشگاه هم‌خوانی داشته باشد؛ نه دستگاهی که صرفاً بیشترین امکانات یا بالاترین مشخصات اسمی را ارائه می‌کند.

سوالات متداول درباره سایر تجهیزات آزمایشگاهی

چه محصولاتی در دسته سایر تجهیزات آزمایشگاهی قرار دارند؟

در ساختار فعلی فردوس تجهیز، ترازوی تحلیلی، بن‌ماری، ترولی آزمایشگاهی، Ultrasonic Cell Crusher، سکوبندی و PC 70 Vio Meter در این صفحه قرار دارند.

هنگام خرید تجهیزات آزمایشگاهی مهم‌ترین معیار چیست؟

مهم‌ترین موضوع تطابق مشخصات تجهیز با کاربرد واقعی آزمایشگاه است. WHO نیز کاربرد، Performance، زیرساخت، خدمات و نگهداری را از موضوعات مهم انتخاب تجهیزات می‌داند.

برای خرید ترازوی تحلیلی فقط تعداد اعشار مهم است؟

خیر. ظرفیت، Repeatability، خطای اندازه‌گیری، کالیبراسیون، حداقل وزن مناسب و شرایط محیطی نیز باید بررسی شوند. NIST در منابع مربوط به Analytical Balance همین عوامل و عدم قطعیت توزین را مورد توجه قرار می‌دهد.

بن‌ماری چند لیتری مناسب است؟

به تعداد و ابعاد نمونه‌ها بستگی دارد. مدل فعلی فردوس تجهیز در ظرفیت‌های ۵، ۱۰، ۲۵ و ۳۰ لیتر ارائه می‌شود.

دستگاه سل کراشر چه کاربردی دارد؟

Ultrasonic Cell Crusher با استفاده از Cavitation می‌تواند برای کاربردهایی مانند لیز سلول، همگن‌سازی، دیسپرس‌کردن و استخراج مورد استفاده قرار گیرد. مدل XM فردوس تجهیز نیز برای چنین کاربردهایی معرفی شده است.